| | Üretsiz Blog oluştur

KAYSERİNİN MİLATTAN SONRAKİ TARİHİNDEKİ SEYRİ

   251'de Sasani Hükümdarı Şahpur şehri istila etti. Bu istilalar döneminde, Got'mlar ve Sasani'ler sık sık buralarda yağma hareketlerinde bulundular. Aynı yıllarda, şehirde büyük bir deprem oldu. Bu da yetmiyormuş gibi, aynı çağlarda Hristiyanlar'la Putperestler'in burada din çatışmaları başladı.

           Kayseri, 608 yılında Sasani Hükümdarı 2. Hüsrev'in hakimiyetine geçti. Bizans-İran'lı hakimiyet mücadelesi bu dönemde şiddetlenerek devam ettiyse de şehir 647 yılında Emeviler'in eline geçti.

          Burada Arap hakimiyeti uzun sürmedi. 690 yılında Emeviler'in eline geçti. Bizanslılara geçti. 963 yılında Bizans imparatoru Fakas, Kayseri'yi imparatorluk Başkenti ilan etti ve kendisi de İmparator oldu.

          Kayseri, bu İmparatorluktan önceki Arap işgalleri döneminde, 726'da Mesleme Bin Abdulmelik'in, 729'da Said Bin Hişam'ın, 838'de Abbasi Halifesi Mugtasım'ın denetimine girdi.

          Bilinen odur ki, Mazaka ya da Ozopya adını aldığı dönemlerde şehrin bugünkü yerleşim alanını birkaç kilometre ötesinde Güney;batı bölgesindeki Eskişehir adıyla tabir edilen yerde kuruluydu. Şehrin buradaki nüfusunun 400 bine kadar çıktığı da rivayet edilmektedir. (1990 yılında da aynı rakama ulaştı.)

ŞEHRİN TARİHÇESİ

 Kültepe kazılarında yapılan araştırmalar, çevrede M.Ö. 3.500 yıl öncesine kadar uzanan bir yerleşme bölgesi çıkarmaktadır. Bu kazılarda ele geçenler ilk Tunç Çağı'nın izlerini taşır. Ayrıca, Eğriköy höyüğü, Fraktin, Şimşekkaya, Erkilet, Taşçı, Yağmurluköy vc Hanyeri'nde yapılan kazı1arda, buradaki insanlık tarihinin çok eskilere gittiğinden söz cdilmektedir.
         Kayseri ve çevresindeki yazılı tarih ise, Asur Ticaret Kolonilerinin bu çevreye gelmeleri ve M.Ö.2500 yıllarına doğru da Hitit İmparatorluğu'nun yerleşmesiyle başlar ve kanisti adıyla şehir kurulur.
         Kayseri, bu dönemde Hitit Halkı'nın yerleşme alanıdır ve sık sık da, Ege Göç Kavimleri'nin işgallerine uğramaktadır. Hititlerin bu bölgedcki etkinlikleri, M.Ö. 900 yılı dolaylarında Tabal Krallığı'mn kurulmasıyla yeni bir şekil alır. Artık, çevrenin etkinliği de artmaktadır. Eğe çevresinden, Suriye bölgesinden, hatta Batı'dan gelen ticaret kervanlarının önemli ıığrak yerlerinden birisidir. Geç Hitit Dönemi diye de adlandırılan bu devirde, söz sahipliği Asurlıılar'ın elindedir. Ancak, bunların etkinlikleri de fazla sürmez. M. Ö. 612'de Med'1er, Asurluların çevredeki etkinliklerine son verirler. Bunun peşinden çevrede Kilikya Devleti kurulur. Bunun ömrü de uzun olmaz.
M. Ö. 550'de pers'1er Med yönetimine son vererek kendi devletlerini kurarlar. Şehrin adı Mazaka olur. Pers'1erin bu bölgeye gelip yerleşmelerinden sonra şehir Mazak adını alır. Ba adı alasıya kadar Kayseri'nin adı Kanisti'dir. L.Dareios döneminde bu bölgede Kapadokya Karallığı'nın etkinliği artar. Ne var ki, bu da uzun sürmez ve M.Ö. 334'te Makedonyalılar Persler'i yenerek bölgeye yerleşirler.

          İskender'in ölümünden sonra bölge yine el değiştirir ve bu defa M.Ö.280'de Persler yeniden Kapadokya Krallığını kurarlar. Kayseri, Pers Kralı IV. Ariaretes Esebes'in döneminde ''Evsebia'' adını alır. Pontus Krallığı kendi hükümranlığını ilari eder. Bunun hemen arkasından, birkaç yıl sonra Roma orduları görüldü. Romalılar'ın buradaki söz sahipliği fazla sürmedi. Romalılar geri çekilirler ve şehirde Kapadokya Hükümdarlığı'nın yönetimi hakim olur. Bunların etkinliği de pek fazla devam etmez. O dönemin istilaları, mevcut kavimlerin birbiri aleyhine seyrettiği için, Kayseri bunun dışında kalamaz. Bu defa, M. Ö. 77'de ermeni Kralı Dikran şehri yağmalar. 9 yıl sonra da yani M.Ö. 66'da Romalı Paypeius, kendilerine bağlı bir devlet kurar. M. S .17 . Yılında ise Kayseri ve çevresi Kapadokya hakimiyetinden tamamen çıkarak Rom,alıların denetimine geçer. Şehir, Kapadokya'nın son kralı Arkilaius z.amanında Kaisaraeia'' adını alır. Bugünkıi adının da buradan geldiği bilinmektedir

KAYSERİNİN KRONOLOJİSİ

M.Ö.3.500     1.850-1.460 1.460-1.180 1200   1.100-900 637 612 550 334   323   90   77 66 M.S.17 260 395 685 647   690 726     963 1067   1800 1097 1162 1169 1186 1186   1193

1220

1238   1243 1277   1297   1323     1335 1388 1404   1430 1436       1467   1473 1505 1515 1600 1729 1835   1867 1909 1919           1920   1921     1988

       

 

Şehir ilk tunç çağmda ''Kanisti'' adıyla, Kultepe Kanış (öncesi
Karum'da kurulur.
Bu dönemde şehre ''Ganeş'' de
denmektedir.
Eski Hitit Krallık Dönemi Eti imparatorluğu dönemi Şehir, bugünkü yerleşim alanının güneyinde bulunan ve
Eskişehir tabir edilen yerde yeniden kurulur.
Geç Hitit Şehir Devleti Dönemi Şehir, Asur ve Lidya'lıların eline geçer. Klikya Persler, şehre hakim olur. Adı ''Mazaka'' olarak değiştirilir.
İskender''in işgali ve Diyadoklar'm hakimiyet dönemi. Şehir,
''Evsebia'' admı alır.
Kapadokya Krallığı'na bağlı olarak kurulan Aryaratlar
dönemi, Mihridat'm şehri işgal ve yağmalaması.
Roma İmparatorluğu'nun denetimindc Pontur Krallığı'nın
hakimiyct dönemi.
Mihridat'm damadı Ermeni Dikran'm şehri yağmalaması.
Romalıların yeniden şehre hakimiycti.
Şehrin adı ''Kaiessareia'' olarak değişir. Sasani Hükümdarı 5ahpur''un şehri istilası. Bizanslılar şehri ele geçirir. Sasani Hükümdarı 2. Hüsrev şehre hakim olur. Emeviler Kayseri'yi fcthcdcr. Kayseri, ilk defa bu tarihte
Müslümanlar tarafmdan almmaktadır.
Bizanslılar şehri tekrar ele geçirir. İslam orduları şehri yeniden fethederler. Bu dönemde islam
orduları, İstanbul'a yaptıkları bütün seferlerde Kayseri'den
geçmiş ve şehri fethetmişlerdir.
Bizanslılar, Haçlı Akınlarıyla şehri yeniden ele geçirirler.
Kayseri'de ilk Türk akınları görülür. Büyük Selçuk
Kumandanı Afşin Bey, Kayseri'yi Bizanslıların elinden alır.
Melik Mehmed Gazi Danişmendliler adına idareyi ele alır.
Haçlı orduları Kayseri'yi tekrar kuşatırlar ama alamazlar.
Danişmend'lilcrin şehirdeki hakimiyeti sona erer.
2. KılıçArslan şehri kendisine bağlar. Şehri, 2. Kılıçaslan, oğlu Nureddin Sultanşah''a vcrir.
Kutbeddin Melikşah, kardeşi Nureddin Sultanşah''ı
öldürerek şehri kendi yönetimine alır.
İzzeddin Keykavus şchre hakim olur.

Şehir İzzeddin Keykavus'un ölümü üzerine kardeşi Alaeddin
Keykubad''a verilir.

Kayseri, Sivas, Amasya ve Maraş'ta baba İshak'ın çıkardığı
isyan bastırılır.
Moğollar şehri yağmalar. Mogol hükümdarı Baybars şehri kendisine bağlar. Ancak
şehir aynı yıl Karaman Beyliğinin kontrolüne girer.
İlhanlılar şehri kendilerine bağlar. Gazan Han şehrin hakimi
olur.
Emir .Çoban''ın Ebu Said Bahadır. Han tarafından idamı ve
Timurtaş''ın şehri terkiyle Kayseri'de Eratna yönetimi
başlar. Alaeddin Eratna şehre sultan olur.
Alaeddin Eratna, Kayseri'de bağımsızlığını ilan eder. Kadı Burhaneddin Kayseri'yi kendisine bağlar. Moğol İmparatoru Timur, Kayseri'yi işgal eder, giderken
de, burasını Karamanoğulları beyliğine devreder.
Samiler şehre hakim olur. 2.Murat Kayseri'yi Karamanoğullarından alıp
DulkadirıoğuIlarına verir. Fatih Sultan Mehmet'in saltanatı
sırasında, Gedik Ahmet Paşa, Kayseri'yi Osmanlı
İmparatorluğu'na bağlar.
Fatih Sultan Mehmet'in saltanatı sırasında, Gedik Ahmet
Paşa, Kayseri'yi Osmanlı İmparatorluğu'na bağlar.
Akkoyunlular'ın Kayseri'deki varlıkları sona erer.
Safaviler şehre saldırır ve yağmalar. Yavuz Selim Kayseri'yi Osmanlı İmparatorluğu'na bağlar.
Celali isyanları Kayseri'yi on yıl boyunca tahrip eder.
Şehirde büyük bir yangın çıkar ve ağır zarar verir.
Kayseri'de büyük bir deprem olur. Birçok bina büyük hasar
görür.
Kayseri Ankara'ya sancak olarak bağlanır. Kayseri Müstakil vilayet olur. İşgal kuvvetlerine bağlı Fransız orduları, güneyden girdikleri
yurdumuzda ilerler ve Kayseri, Develi tarafından
Fransızların işgaline uğrar. Kayseri'de ''Müdafai Hukuk
Cemiyeti'' kurulur ve 19 Aralık günü Atatürk Kayseri'ye
gelir. Böylece Kayseri, bağımsızlık mücadelesindeki yerini
almış olur.
Develi'deki işgalci Fransızlar ile onlara destek veren Ermeni
çetelerinin mukavemeti kırılır.
Hükümet Merkezi'nin Kayseri'ye nakli için T.B.M.M. şartlı
karar çıkar ve bazı bakanlıkların nakli yapılırken, düşman ric'ata başladığı için bu karardan vazgeçilir.
Kayseri ''Büyük Şehir'' statüsüne kavuşur. Şehir Merkezi,
Melikgazi ve Kocasinan adıyla iki ilçeye ayrılır.

KAYSERİNİN ADI NERDEN GELIYOR

        Kayseri Milattan önce kurulmuş bir şehirdir. Bu şehre ilk defa (Kanisti) adı verilmiştir. Asurlular dönemine rastlayan çağlardaki bu ad daha sonra (Mazaka) olarak değişmiştir. Bu adın da, Kapadokya'lıların atası Mechus, ya da (Mosoch) dahi geldiği ifade edilir. Bir başka görüş de, Mazak''ın Grekçe Mazaka'ya dönüşmesinden geldiği şeklindedir. Bu adın, Frig dilindeki Zeus anlamına gelen Mazcus'tan gelebileceği de öne sürülmektedir. En uygun şekli de bu ifade olmalıdır. Çünkü bulunan eski paralar üzerinde bu ifadelere rastlanmaktadır.           Kayseri, bir ara (Eusebeia) adını da almıştır. Bu adla l. Kapadokya Krallığının başkenti olduğu da ayrıca kaynaklarda ifade ediliyor.           Kayseri'nin bu adı alış tarihi M.S. 17. Yıla rastlar. Kapadokya Kralı Roma Imparatoru'nun onuruna şehre (Kaisareia) adını verıniştir. Şehir bu adla ün bulmuş ve gelişmiştir. Ancak, aynı yıllarda, Anadolu'da aynı adla başka şehirler de bulunduğu için, burasını diğerlerinden ayırmak için, (Erciyes'in kenarındaki (Kaisareia)- (Kapadokya'nın başkenti Kaisareia) - (Anadolu''nun öncü şehri Kaisareia) gibi adlar verilmiştir.          Şehrin bugünkü adını alışı 7 Asırda Arap ordularının şehri ele giçirmelerinden sonraya rastlar. O da (Kaisareia) adının (Kayseri) şeklinde okunuşundan ibarettir. Şehir, o tarihten bu yana bu adla anılmaktadır,